به گزارش تحریریه، تحلیل سایمون واتکینز در اویل پرایس، به واکاوی یک چرخش ژئوپلیتیک تاریخی در پساجنگ می‌پردازد: «انتخاب قطعی چین و روسیه به عنوان شرکای ابرقدرت آینده توسط عربستان سعودی». دیدار حساس هفتۀ گذشته میان «سونگ هونگ‌کون»، معاون اداره ملی انرژی چین، و «محمد القحطانی»، رئیس بخش پایین‌دستی آرامکو، نشان داد که ریاض پس از اتمام جنگ با ایران، دکترین توازن میان پکن و واشنگتن را کنار گذاشته و به سمت قطب شرق متمایل شده است؛ زیرا کارزار نظامی عملیات «خشم حماسی» و باران موشکی تهران ثابت کرد که چتر امنیتی گران‌قیمت ایالات متحده کاملاً سوراخ و غیرقابل‌اتکاست.

این گسست، فرآیندی ده ساله است که ریشه‌اش به «جنگ قیمت نفت در سال‌های ۲۰۱۴-۲۰۱۶» بازمی‌گردد. پیش از آن، دکترین حاکم بر روابط دو کشور بر پایه‌ی قرارداد تاریخی ۱۴ فوریه ۱۹۴۵ میان فرانکلین روزولت و ملک عبدالعزیز استوار بود: «تأمین نفت آمریکا در ازای تضمین امنیت آل‌سعود». اما با ظهور انقلاب شیل‌اویل در آمریکا، واشنگتن توانست قیمت‌های پایین را تحمل کند و دکترین ۱۹۴۵ را نقض‌شده دانست. ریاض ورشکسته ناگزیر شد روسیه را به اوپک‌پلاس بپذیرد؛ امری که فضا را برای نفوذ پکن مهیا کرد. در اواخر ۲۰۱۶، زمانی که غول‌های وال‌استریت از بیم ساختار دولتی آرامکو از خرید ۵ درصد سهام IPO آن عقب نشستند، چین پیشنهاد خرید کل سهم را داد؛ ژست نجات‌بخشی که محمد بن سلمان هرگز آن را فراموش نکرد.

پس از آن، دکترین نفوذ پکن با سفر سال ۲۰۱۷ ملک سلمان و امضای قراردادهای ۶۵ میلیارد دلاری شتاب گرفت. تعهد محمد التویجری، معاون وقت وزیر اقتصاد، مبنی بر «تأمین مالی با یوآن» ضربه‌ای کاری به دکترین پترودلار آمریکا بود.

این موازنه با ایجاد صندوق مشترک ۲۰ میلیارد دلاری و مشارکت سینوپک با آرامکو در سال ۲۰۲۲ تحت عنوان پیوند «کمربند و جاده» با «چشم‌انداز ۲۰۳۰» تحکیم شد؛ تا جایی که امین ناصر، مدیرعامل آرامکو، صراحتاً اولویت ۵۰ سال آینده‌ی شرکت را تأمین نیازهای چین خواند. از دید ریاض، آمریکا تنها به یک «شریک عادی امنیتی» در نظمی چندقطبی تبدیل شده بود که پکن به زودی رهبری آن را خواهد ربود.

در نهایت، موفقیت ایران در هدف قرار دادن خط‌لوله شرق-غرب، میدان نفتی خریص، پالایشگاه رأس‌تنوره و هاب‌های پتروشیمی ینبع، به آل‌سعود ثابت کرد که صدها میلیارد دلار خرید تسلیحاتی از آمریکا در برابر دکترین ناهمتراز پهپادی ایران بی‌خاصیت است.

با توجه به تفاهم‌نامه ژوئن ۲۰۲۶ میان واشنگتن و تهران که عملاً دغدغه‌های موشکی اعراب را نادیده گرفته و عربستان را در موقعیتی به شدت آسیب‌پذیرتر از پیش از جنگ رها کرده است، ریاض به این جمع‌بندی نهایی رسید که ایالات متحده دیگر ضامن بقای پادشاهی نیست؛ دگردیسی بزرگی که بازار جهانی انرژی و موازنه قدرت در قرن ۲۱ را به نفع اژدهای زرد آرایش مجدد خواهد داد.

منبع: کانال مطالعات خلیج فارس

پایان/